Wat zijn de onderdelen van een drumstel?

Wanneer je elektronische muziek produceert kom je misschien instrumenten tegen waarvan je geen idee hebt wat het nu eigenlijk is of waar het vandaan komt. In dit artikel leer je alles over drums en de verschillende onderdelen van een drumstel.

Een drumstel, of drum kit, is eigenlijk een verzameling van verschillende percussie-instrumenten met ieder een eigen naam, functie, en klank. Ook de bekende Roland TR 909 en TR 808 drumcomputers zijn ooit bedacht om een echte drummer te vervangen. Dat is natuurlijk niet gelukt, maar dit is wel waar deze en moderne drumcomputers op gebaseerd zijn.

Onderdelen van een drumstel

Een drumstel bestaat uit twee soorten instrumenten: ketels en bekkens.

Ketels (ook gewoon drums genoemd) zijn cilinders van hout of metaal met aan beide kanten een gespannen vel. Vroeger was dat koeienhuid, tegenwoordig kunststof.

• Het slagvel is het bovenste vel, waar de drummer op slaat.
• Het resonantievel zit aan de onderkant en trilt mee met het slagvel.

Door een vel strakker of losser te spannen, verander je de toonhoogte en hoe lang de klank doorklinkt. Dat zijn precies de Tune- en Decay-knoppen die je op een drumcomputer terugziet.

Bekkens zijn dunne metalen schijven van brons, gemonteerd op statieven. Ze bevatten veel hoge frequenties en worden gebruikt om de maat aan te geven of om accenten te leggen.

Basdrum (kick drum)

Laten we nu eens inzoomen op de verschillende onderdelen van een drumstel, te beginnen bij de basdrum, of kick drum. Een drummer trapt een pedaal in om de drum te bespelen, vandaar de naam, kick drum.

De kickdrum is de grootste drum en heeft dan ook de laagste klank. Met het pedaal kan veel kracht gezet worden waardoor de basdrum veel geluidsdruk produceert. De basdrum fungeert dan ook als fundament voor bijna iedere drumbeat. Een drumbeat is overigens een term voor een ritme bestaande uit meerdere drums en bekkens.

Een basdrum kan heel zacht gespeeld worden en op zo’n manier gestemd worden dat het als een toon gaat klinken zoals bij veel Jazzmuziek het geval is. Bij pop en rockmuziek wordt de basdrum vaak harder gespeeld, lager gestemd en worden er eventueel kussens in de basdrum geplaatst om de klank korter te maken.

Snaredrum

Na de basdrum is de snaredrum het belangrijkste onderdeel van het drumstel. Een rechtshandige drummer speelt hem met de linkerhand. De naam komt van de metalen snaren (snares) die met een spanmechanisme tegen het resonantievel worden gedrukt. Die snaren geven de typische ratelende, metalige klank en zorgen voor het 'hoog'. Je kunt ze ook loszetten voor een doffe, droge klank.

Waar je het vel raakt, bepaalt de klank:

• Midden van het vel: de meest gebalanceerde klank.
• Richting de rand: meer resonantie en boventonen.
• Rimshot: vel en metalen rand (rim) tegelijk raken. Dit geeft een harde, felle klap.
• Sidestick (cross-stick): de stok plat op het vel leggen en met de achterkant op de rand tikken. Dit geeft een zachte, houtachtige tik, bekend uit reggae en ballads.

De snare speelt meestal de backbeat: de 2e en 4e tel. Daarnaast spelen drummers ghost notes: heel zachte tussenslagen die een ritme groove en energie geven.

In elektronische muziek wordt de snare soms vervangen of gecombineerd met een clap. Ghost notes kun je nabootsen met zachte noten (lage velocity) tussen je hoofdslagen.

Toms

De overige ketels heten toms. Een standaard drumstel heeft er twee of drie, van verschillende grootte. Ze staan van links naar rechts van klein naar groot, dus van hoog naar laag.

• Rack toms: de toms die boven de basdrum hangen.
• Floor tom: de grootste en laagste tom, op pootjes rechts naast de drummer.

Toms worden vooral gebruikt in drumfills: korte roffels die een overgang in de muziek benadrukken. In indie rock is de floor tom soms juist het hoofdelement van het ritme. In de jaren 80 haalden drummers vaak het resonantievel van de toms af voor een drogere, kortere klank.

Gestemde toms zijn een sterk percussie-element. Denk aan de tribal toms in 90s techno of de diepe 808-toms in hiphop.

Hi-Hat

Tot zo ver de ketels. Als we een kijkje nemen naar de bekkens dan is de hihat waarschijnlijk het vaakst gebruikt binnen de popmuziek. Het zijn twee bekkens die op elkaar liggen. Met een pedaal onder de linkervoet druk je ze tegen elkaar.

• Gesloten hihat: kort en strak.
• Open hihat: harder en langer, omdat de bekkens vrij kunnen uitklinken.
• Half open: alles daartussen, voor extra variatie.
• Pedal hihat: alleen het pedaal intrappen zonder te slaan. Zo houdt de drummer de maat vast en heeft hij zijn handen vrij voor een fill.

Een rechtshandige drummer speelt de hihat met de rechterhand, over de linkerhand heen. Door af te wisselen tussen de rand en de bovenkant van het bekken ontstaan accenten. Bij snelle passages gebruikt de drummer soms beide handen. De meeste hihats hebben een diameter van rond de 14 inch.

Op een drumcomputer of drumrack in Ableton zet je open en gesloten hihat samples in dezelfde choke group. Dan kapt de gesloten hihat de open hihat af, net als bij een echt drumstel. Een open hihat op de offbeat (tussen de tellen) is het klassieke house-ritme.

Ride

De ride is het grootste bekken en staat rechts van de drummer. De functie lijkt op die van de hihat: de maat aangeven, vaak in 8e noten. Omdat de ride groter is en uit één bekken bestaat, klinkt hij veel langer door. Dat klankverschil gebruik je bijvoorbeeld om het couplet (hihat) en refrein (ride) van elkaar te onderscheiden.

Een ride is meestal 20 of 22 inch. Je kunt hem op de rand, op het vlakke deel of op de bel (de verhoging in het midden) bespelen. Dikte, grootte en materiaal bepalen de klank.

Crash Bekkens

Crashbekkens staan meestal links en rechts boven het drumstel. Het zijn accentbekkens: dunner en kleiner dan een ride, waardoor ze snel opbloeien en uitklinken. Je raakt ze op de rand voor een harde, energieke klap. Een crash valt meestal aan het eind van een fill of op de eerste tel van een nieuw couplet of refrein.

Overige drums

De bovenstaande opstelling is de standaard, maar drummers breiden hun set graag uit:

• Splash: een klein bekken met een korte, hoge klank.
• China: een bekken met een omgekrulde rand en een rauwe, harde klank.
• Percussie: koebel, woodblock of tamboerijn.
• Dubbel basdrumpedaal: voor snelle basdrumpartijen, veel gebruikt in metal.

Stokken, brushes en mallets

Zoals een gitarist kiest uit plectrums, kiest een drummer uit stokken. Dikte, gewicht en materiaal hebben veel invloed op de klank. Daarnaast zijn er alternatieven:

• Brushes: bundels dunne metalen of kunststof sprieten. Geeft een zachte, ruisende klank, veel gebruikt in jazz.
• Rods: gebundelde dunne bamboestokjes. Zachter dan stokken, harder dan brushes.
• Mallets: stokken met een vilten bol. Geeft een ronde, zachte klank, ideaal voor aanzwellende bekkens.

Klank dempen met accessoires

Naast het stemmen van de vellen kan een drummer de klank dempen. Met een stukje tape of ‘moongel’ op het vel verminder je ongewenste boventonen. Kunststof dempringen maken de klank nog korter. Sommige folk drummers leggen zelfs een handdoek op de drums voor een extreem droge klank.

Drummer vs. drumcomputer

Een drummer heeft twee handen en twee voeten. Je kunt dus niet tegelijk een snare, tom en crash spelen terwijl je ook de hihat en kick bedient. Een drumcomputer heeft die beperking niet en speelt tientallen klanken tegelijk.

Tip: houd je toch een beetje aan de grenzen van een echte drummer. Dan klinkt je beat natuurlijker en wordt je mix minder snel een rommeltje.

Overzicht: alle onderdelen op een rij

Basdrum (kick): ketel, laag en krachtig, fundament van de beat, vaak op elke tel.

Snaredrum: ketel, fel en ratelend, backbeat op tel 2 en 4.

Toms: ketel, gestemd van hoog naar laag, fills en overgangen.

Hihat: bekken, kort (dicht) of lang (open), maat aangeven en groove.

Ride: bekken, lang doorklinkend, maat aangeven en variatie in het refrein.

Crash: bekken, hard en snel uitklinkend, accent op de eerste tel.

Leer drums programmeren in de studio

Drums zijn het fundament van elektronische muziek. In ons Producer Basics-traject gaan de eerste twee lessen volledig over ritme, drums en percussie. Je werkt met Ableton Drum Racks of FL Studio FPC en iconische drumkits zoals de TR-909.

Wil je eerst gratis verder leren? Word lid van onze online community met gratis video's en een plek om je vragen te stellen.